Góry Świętokrzyskie – Dymarki i czarownice

Góry Świętokrzyskie to nie tylko ścieżki przez lasy i gołoborza, lecz także liczne atrakcje u podnóża. Wycieczka jest okazją do podróży w przeszłość, w czasy pierwszych hutników i średniowiecznych rzemieślników.

W bezpośrednim otoczeniu Gór Świętokrzyskich znajdziemy nie tylko znane i opisane w każdym przewodniku turystycznym atrakcje, lecz także sporo miejsc omijanych przez tłumy. Można tu np. szukać ochłody w zalewach Wióry lub Brodzkim, błądzić po okolicznych rezerwatach gdzie można zobaczyć ciekawych skamieniałości albo zachwycać się pięknymi przykładami wiejskiej architektury (np. drewnianą chatą w Kakoninie czy kamiennym wiatrakiem typu holender w Szwarszowicach).

Starożytne Hutnictwo w Nowej Słupi

Nowa Słupia jest świetnym punktem wypadowym na wycieczki zarówno w Łysogóry, jak i w pasmo Jeleniowskie. Symbolem miejscowości jest zniszczony przez deszcze i wiatry kamienny posąg pielgrzyma. Wedle legendy jest to zaklęty w kamień rycerz Emeryk, ukarany w ten sposób za pychę. Gdy uda mu się dojść na szczyt Łysej Góry i odpokutować w ten sposób grzech, nastąpi koniec świata.
Sama Nowa Słupia to miejsce na całkiem przyjemny spacer. Warto zajrzeć do ładnego późnorenesansowego kościoła św. Wawrzyńca i obejrzeć z zewnątrz tzw. Opatówkę, czyli budynek dawnej plebanii nieistniejącego już kościoła św. Michała. Dziś mieści się tu biblioteka.
Największa atrakcja Nowej Słupi to Muzeum Starożytnego Hutnictwa, które prezentuje znaleziska archeologiczne z I-III w n.e. – z czasów, gdy u podnóża Gór Świętokrzyskich wytapiano żelazo w specjalnych piecach hutniczych, zwanych dymarkami. W temperaturze ok. 1500 stopni Celsjusza z rudy darniowej uzyskiwano tzw. postać gąbczastą żelaza. Zawierała ona żużel, którego pozbywano się poprzez długotrwałe, wielokrotne przekuwanie. Z tutejszego żelaza powstawały wysoko cenione i użyteczne przedmioty: ozdoby, narzędzia, a nade wszystko – broń. Wyroby trafiały potem do nabywców nawet w odległych stronach (o czym świadczą odnalezione rzymskie denary, których również barbarzyńskie plemiona używały jako jednego ze środków płatniczych). Muzeum powstało w miejscu odkrycia pozostałości 42 dymarek i to one, zachowane in situ, stanowią najcenniejszą część ekspozycji.
Muzeum Starożytnego Hutnictwa Świętokrzyskiego w Nowej Słupi
http://www.nowaslupia.pl/kategorie/muzeum

Obok budynku muzeum znajduje się Centrum Kulturowo-Archeologiczne: rekonstrukcja osady z II-IV w n.e., czyli z czasów świętokrzyskich hutników. Jest to skansen z drewnianymi chatami, wieżami i ziemiankami, warsztatami rzemieślniczymi i glinianymi replikami dymarek. Można tu również zajrzeć do obozu rzymskich legionistów i obejrzeć replikę Muru Hadriana. Każda budowla odwzorowuje wygląd odnalezionych przez archeologów autentycznych siedzib ludzkich, głównie z regionu świętokrzyskiego i z Małopolski. Wszędzie można zajrzeć, miejsce jest naprawdę ciekawe i przyjazne dzieciom. W skansenie często organizowane są pokazy dawnych rzemiosł (kowalstwa, garncarstwa, ciesielstwa czy tkactwa) oraz oczywiście hutnictwa. Co roku w sierpniu na terenie centrum odbywa się słynna impreza – Dymarki Świętokrzyskie.
Centrum Kulturowo-Archeologiczne w Nowej Słupi
http://www.nowaslupia.pl/kategorie/centrum

Średniowieczne zabawy w Hucie Szklanej

Od starożytności do średniowiecza można się przenieść w naprawdę krótkim czasie (samochodem w jakieś 10 minut). W pobliskiej Hucie Szklanej znajduje się zrekonstruowana średniowieczna wioska z warsztatami rzemieślników, w których dzieciaki mogą np. lepić z gliny, wyplatać z wikliny, utkać kolorową krajkę albo przyjrzeć się pracy kowala. Można też pobawić się na średniowiecznym placu zabaw albo odwiedzić posągi pogańskich bóstw, które były czczone na Łysej Górze, zanim pojawili się tam mnisi. Świetnej zabawie towarzyszą nadobne czarownice w czerwono-czarnych sukniach. Osada zdecydowanie nastawiona jest na przyciągnięcie turystów z dziećmi i właśnie dla najmłodszych stanowi największą atrakcję. Można tylko trzymać kciuki, żeby podobne miejsca powstawały i w innych regionach Polski.
Osada Średniowieczna w Hucie Szklanej
www.osadasredniowieczna.eu

2 komentarze do tekstu “Góry Świętokrzyskie – Dymarki i czarownice

    1. Ciekawych miejsc na świecie jest mnóstwo. Przewodniki opisują tylko te najważniejsze atrakcje, często wzajemnie się na sobie opierając. I pomijająć te, które są z boku, często nie mniej ciekawe. Fajnie jest trafić w takie miejsca i tu internet jest najlepszym przewodnikiem.

Dodaj komentarz